السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
52
تفسير الميزان ( فارسي )
و يا آنكه تو اى رسول از ايشان مزد طلب كرده اى ؟ مزدى كه خدا به تو دهد از هر چيز بهتر است كه خدا بهترين روزى دهنده است ( 72 ) . و تو همانا خلق را به راه راست مىخوانى ( 73 ) . و كسانى كه به آخرت ايمان ندارند از راه برمىگردند ( 74 ) . و اگر ما بر آن شفقت كرده هر گونه درد و بلا را بر طرف سازيم سخت در طغيان فرو مىروند ( 75 ) . و همانا ما آنها را به عذاب سخت گرفتار كرديم و باز آن كافران از جهل و عناد روى تضرع و توبه به درگاه خداى نياورند ( 76 ) . تا آنكه بر آنها درى از بلاى سخت گشوديم كه ديگر ناگهان از هر سو نوميد شدند ( 77 ) . بيان آيات اين آيات متصل به جمله اى است كه در آخر آيات قبل بود ، و مىفرمود : * ( « فَذَرْهُمْ فِي غَمْرَتِهِمْ حَتَّى حِينٍ » ) * و وجه اتصال اين است كه بعد از آنكه در دنباله داستان انبياء فرمود « دين خدا يكى بود و مردم آن را پاره پاره نموده و هر جمعيتى به داشتن يك قسمت از آن خوشحال شدند » و آن گاه ايشان را تهديد به عذاب معينى كرد كه پس از رسيدن آن مدت معين هيچ گريزى از آن نيست ، و اخطار فرمود كه در همان غمرات جهل خود ، به هرطور كه مىخواهند خود را آماده عذاب بكنند ، كه به زودى آنان را از همه اطراف فرا خواهد گرفت . اينك در اين آيات ايشان را به اشتباهى كه داشتهاند متنبه نموده و مىفرمايد : اگر ما در مال و اولاد به ايشان توسعه داديم ، خيال نكنند كه خواستهايم خير ايشان را زودتر به ايشان برسانيم ، چون اگر خير بود ، توانگران و مترفين ايشان را به عذاب خود دچار نمىكرديم ، بلكه اين عمل ما ، براى بيشتر عذاب كردن ايشان است . بلكه مسارعت در خيرات آن اعمال صالحى است كه خداوند به مؤمنين توفيق انجام آن را داده است و نيز ثمرات آن است كه همان اجر جزيل و ثواب عظيم در دنيا و آخرت است در نتيجه مؤمنين در اعمال صالح سرعت مىگيرند و خدا هم در فراهم نمودن اسباب براى آنان سرعت مىگيرد . پس عذاب ما ، اين فرو رفتگان در جهل را خواهد گرفت و حجت بر ايشان تمام شده و ديگر عذرى كه به آن عذر خواهى كنند ندارند ، نه مىتوانند عذر بياورند كه ما كلام حق را نفهميديم ، و نه مىتوانند بگويند دعوت پيغمبر ، نو ظهور و بى سابقه بود ، و نه مىتوانند عذر